Campagne - Non classé

  • "Like" deze campagne om ze te promoten.

    Hebt u geen Facebook-account? Schrijf u in!

  • U kunt deze campagne financieel steunen

    Doe een gift en zeg ons voor welke campagne die bestemd is.

.

KiesWijzer : inschrijvingsformulier voor nieuwe kandidaten

Geplaatst op 20/09/2018 in Een betere werking van de democratie, Non classé.

Eén van de voordelen van het platform WijBurgers is dat elke kandidaat een zekere zichtbaarheid krijgt, dankzij een gratis webpagina. Als u antwoordt op de vragenlijst van de KiesWijzer wordt u opgenomen in de rangschikking die WijBurgers aan de kiezers voorlegt.

 

Uw deelname gebeurt online in drie stappen: (1) uw toevoeging in PoliticiansOnline. Kijk op www.PoliticiansOnline.be/nl of u er al bent ingeschreven. (2) Wanneer u ingelogd bent in uw profiel, verschijnt een tabblad “Kandidaat 2018”. Daar kunt u aanduiden waar u kandidaat bent. (3) Op hetzelfde tabblad verschijnt dan een vragenlijst van een dertigtal gesloten vragen. Om opgenomen te worden in de KiesWijzer moeten ALLE vragen beantwoord zijn.

Nieuwe kandidaten vinden rechtstreeks een formulier via volgende link:

 

Deze hyperlinks werken echter niet op alle computers. Een veiligere toegang vraagt volgende stappen:

  • Ga naar welkom pagina: politiciansonline.be/nl
  • Bovenaan rechts, klikt u op : Login
  • Beneden klikt u op: “Ik verschijn niet in de databank: mij toevoegen”
  • Kies het geschikte tabblad.

 

De KiesWijzer van WijBurgers – gemeenteraadsverkiezingen

Geplaatst op 13/09/2018 in Een betere werking van de democratie, Non classé, WijBurgers.

Persmededeling

In samenwerking met een aantal media bereidt WijBurgers de KiesWijzer voor. Deze applicatie heeft als doel de kiezer de kandidaten van zijn gemeente te leren kennen en inzicht te krijgen in hun politieke standpunten. Kandidaten worden verzocht zich aan te melden via het platform van WijBurgers.

 

De KiesWijzer is een internettool die de antwoorden van politieke kandidaten registreert op een vragenlijst die speciaal is ontworpen om hun politieke profiel te identificeren. Vóór de verkiezingen wordt de kiezer uitgenodigd om dezelfde politieke vragenlijst in te vullen. De KiesWijzer vergelijkt de politieke standpunten van de kiezer met die van de kandidaten en geeft iedere kandidaat een score. Vervolgens krijgt de kiezer de lijst met kandidaten in volgorde van politieke gezindheid. Een videoclip van 2 minuten stelt het concept voor op Youtube.

 

‘Voting Advice Applications’ (VAA) worden steeds populairder. In Nederland zijn tijdens de Tweede Kamerverkiezingen van maart 2017 de drie voornaamste stemhulpsystemen samen 9,9 miljoen keer geraadpleegd. Voor de Nederlandse gemeenteraadsverkiezingen van maart 2018 schaften maar liefst 44 steden en gemeenten een VAA aan voor hun bevolking.

 

WijBurgers vzw heeft de KiesWijzer ontwikkeld dat wordt verspreid via een consortium van meerdere media, Metro en Knack.  De KiesWijzer is de enige VAA in België waarmee de kiezer kandidaten kan selecteren (dus niet alleen partijen of lijsttrekkers). De tool is vanaf 5 oktober voor de kiezer beschikbaar op de website van de mediapartners of op die van WijBurgers (www.KiesWijzer2018.be).

 

De KiesWijzer is vele malen interessanter dan verkiezingsborden! Die laatste zijn volstrekt onrechtvaardig omdat ze maar een beperkt aantal kandidaten voorstellen. In PoliticiansOnline, die aan de KiesWijzer is gekoppeld, kan iedere kandidaat zich gratis voorstellen op een webpagina die speciaal is ontworpen voor en door de kiezer.

 

Het is de eerste keer dat er een KiesWijzer voor de gemeenteraadsverkiezingen wordt ontwikkeld. De gebruiker geeft zijn postcode op. Na afloop van de procedure ontvangt hij twee rangschikkingen: de kandidaten van zijn gemeente en de kieslijsten. Door op de naam van een kandidaat te klikken, opent de gebruiker de webpagina waarop de kandidaat de mogelijkheid heeft om onder andere zijn vier politieke prioriteiten en drie persoonlijke successen te vermelden.

 

Bericht aan de kandidaten!

Opdat de KiesWijzer een kandidaat kan opgeven in de rangschikking aan de kiezer moet de kandidaat wel de vragenlijst van de KiesWijzer hebben ingevuld. WijBurgers neemt een aantal initiatieven om kandidaten in haar databank op te nemen, maar het is in de eerste plaats de verantwoordelijkheid van de kandidaten zelf om zich in te schrijven.

 

Financiering van de KiesWijzer

WijBurgers draagt de kosten van de tool. Ze heeft daarvoor geen enkele subsidie ontvangen. Hoewel het grootste deel van het werk wordt gedaan door vrijwilligers, worden burgers verzocht om het initiatief te steunen. Die oproep is des te dringender omdat WijBurgers het slachtoffer was van computersabotage waardoor ze gedwongen werd haar website volledig herop te starten. Giften kunnen gestort worden op het nummer: BE16 7350 3219 3274.

 

Over WijBurgers

WijBurgers positioneert zich als Test-Aankoop van de kiezer, Wikipedia van politici, instituut voor burgereducatie en observatorium van het openbaar bestuur. Een van de tranparantietools op internet is PoliticiansOnline. Met meer dan 8400 geregistreerde politici gaat het om de grootste, openbaar toegankelijke ‘kruispuntbank’ van politici. Een twintigtal verenigingen zijn effectief lid, waaronder Test-Aankoop.

 

Brussel, 13 september 2018.

De politieke databank van WijBurgers: PoliticiansOnline. Belgische politici in contact met de burgers

Geplaatst op 26/06/2018 in Non classé.

Met meer dan 8.400 namen is de PoliticiansOnline de grootste publiek toegankelijke databank over politici. Door het interactieve en participatieve karakter ervan, zorgt deze kruispuntbank met politici van WijBurgers voor een revolutie in de politieke transparantie. Onder de vele functionaliteiten vermelden we de zoekmachine met meer dan twintig selectiecriteria.

 

Algemene beschrijving

Deze databank bevat informatie over alle partijen, regeringsleden, leden van zeven parlementen, burgemeesters, schepenen en provinciaal gedeputeerden.

Deze databank is gemaakt door en voor de burgers, meer bepaald als instrument om te raadplegen tijdens de verkiezingsperiode. Tijdens verkiezingen is ze verbonden met de KiesWijzer.

PoliticiansOnline is meertalig (Engels, Nederlands, Frans, Duits), en zeer praktisch om gegevens van politici op te zoeken en om hen te leren kennen aan de hand van hun foto, cv’s, mandaten, verkiezingsuitslagen, politieke prioriteiten en initiatieven, persoonlijke successen en citaten.

 

Gebruik

Met de introductie van PoliticiansOnline hebben de burgers nu ook toegang tot een databank van hoge kwaliteit! WijBurgers doet een redelijke inspanning om de publiek toegankelijke informatie te verzamelen voor zover die niet beschermd is door intellectuele eigendomsrechten.

Elke burger die een fout of abnormaliteit vaststelt wordt gevraagd om dat te melden via de rubriek « contact » van onze site. Hij kan het ook anoniem doen met een formulier onderaan elk persoonlijk profiel van een politicus.

Op de browser moeten de cookies toegelaten worden. Het is aanbevolen om af en toe de browsercache te ledigen.

Onderhavige pagina vervangt niet de op onze site gepubliceerde teksten « Algemene voorwaarden » en « Privacy ».

 

Zoekmachine

  • Hoe evolueert het aandeel vrouwen in de Kamer?
  • Welke politici wonen onder de postcode 1640?
  • Welke Franstalige ministers zijn jonger dan 40 jaar?
  • Welke burgemeesters zetelen ook in het parlement?
  • Welke politici van de provincie Antwerpen vermelden onderwijs als een politieke prioriteit?
  • Welke niet verkozen kandidaten uit 2014 zijn het populairst?

Al deze vragen hebben een kenmerk gemeen: ze worden in een paar klikken beantwoord dankzij de opties voor geavanceerd zoeken van PoliticiansOnline.

 

Er zijn drie manieren om profilen te zoeken :

  • ingeven van (een deel van) een naam
  • een gefilterde lijst opvragen (geavanceerde zoekopdracht)
  • de Kieswijzer

 

Het geavanceerd zoeken slaat typisch op drie soorten criteria:

  • de politieke functies : lid van een regering of van een parlement, bevoegdheid, enz
  • het persoonlijk profiel: taal, geslacht, leeftijd, partij, enz
  • het politiek standpunt, namelijk het antwoorde op één van de vragen uit PoliticiansOnline.

 

Inventaris van politieke standpunten

Langzamerhand groeit ons verzamelwerk uit tot een atlas van politieke opvattingen. U vindt er de reacties van de politieke actoren op eens steeds groter aantal vragen terug. Stel dat u geïnteresseerd bent in de betere werking van de democratie en meer bepaald in de toewijzing van lijststemmen. Met PoliticiansOnline weet u welke politici zich over de kwestie hebben uitgesproken en volgens welke overtuiging ze dat hebben gedaan.

 

Wij publiceren hier de antwoorden die de kandidaten ons hebben verschaft, zonder te controleren of deze antwoorden overeenstemmen met hun openbare verklaringen of hun handelingen.

In een collegiale besluitvorming is het niet anormaal dat een persoon een beslissing medegoedkeurt die tegen zijn zin gaat. Daarom moet men voorzichtig zijn wanneer de (in)adequatie wordt geanalyseerd tussen de antwoorden op de KiesWijzer en het stemgedrag in het Parlement.

 

(In voorbereiding)Bij ontbrekende informatie kan de gebruiker in een paar klikken een herinnering naar de betrokken politicus sturen. De gebruiker kan zelfs, in plaats van de politicus, zijn antwoord in de databank invoeren middels een valideringsprocedure.

 

Financiering

De hoeveelheid ingevoerde informatie hangt van onze middelen af, van je betrokkenheid met andere woorden. Je kunt het initiatief op verschillende manieren steunen :

  • door lid te worden van WijBurgers (vanaf € 15) of door een gebruiksrecht voor PoliticiansOnline te kopen (€ 35);
  • met een gift op onze rekening BE16 7350 3219 3274;
  • als vrijwilliger om mee gegevens in te zamelen;
  • door ons gegevens te bezorgen;
  • door het project in je omgeving bekend te maken;
  • door een peiling van de politici te bestellen.

 

Een instelling of bedrijf kan een collectief gebruiksrecht verwerven waarmee alle medewerkers onbeperkt toegang hebben tot de gegevensbank. De prijs is dezelfde als voor een lidmaatschap. Neem daarvoor contact op met info@wecitizens.be.

 

Betalende gebruikers krijgen een meer volledige toegang. In ons model van persoonlijk profiel tonen wij met een icoon [€] welke rubrieken voorbehouden zijn voor betalende gebruikers.

 

Voordelen voor de politici

Alle politici beschikken over een gratis webpagina om zich kenbaar te maken.  Zij kunnen zich op elk moment registreren en hun persoonlijk profiel bijwerken. WijBurgers kan uiteraard de politici niet verplichten om hun profiel te vervolledigen.

 

Elke politicus heeft een code om de informatie over hem te bewerken. Bovendien ontvangt hij regelmatig een hyperlink om zijn formulier in te vullen zonder het wachtwoord te hoeven opgeven. Om veiligheidsredenen hebben deze hyperlinks een beperkte geldigheidsduur (in principe drie weken).

Toegangscodes voor het bewerken van zijn persoonlijke profiel verschillen van de codes om PoliticiansOnline als een betaalde gebruiker te raadplegen. Met de eerste code kunt u uw eigen profiel bekijken met hetzelfde niveau van volledige toegang als een betalende gebruiker.

Sommige informatie moet door de systeembeheerder worden gevalideerd voordat deze openbaar wordt. Dit duurt een tijdje.

 

Inspanning van WijBurgers om de kandidaten voor verkiezingen op te nemen

Elke kandidaat kan het initiatief nemen om zich via de inlogpagina in PoliticiansOnline te registreren. Na de verkiezingen kan een niet-gekozen kandidaat, indien deze niet automatisch is verwijderd, vragen hem te verwijderen van PoliticiansOnline door een e-mail te sturen naar info@wecitizens.be.

 

Wanneer WijBurgers een KiesWijzer produceert, vraagt ze aan de partijen om de lijsten met kandidaten met hun e-mailadres te verschaffen. Als WijBurgers deze informatie ontvangt, stuurt het de kandidaten hun wachtwoord op en een link naar de vragenlijst.

 

Brussel, 26 juni 2018.

Financiering van de partijen

Geplaatst op 19/06/2018 in De overheidsfinanciën begrijpen, Non classé.

Het gebrek aan financiële transparantie van de politieke partijen komt vaak ter sprake. Hier zien we hoeveel iedere partij heeft ontvangen, wat de wet aangeeft en wat de belemmeringen voor transparantie zijn. Is het financieringsstelsel democratisch? Is de financiering gerechtvaardigd ?

 

In een tabel vatten we alle rekeningen samen van de partijen die subsidies ontvangen. Een eerste les is het totale aantal subsidies aan de partijen: 65,3 miljoen euro in 2013. De drie grootste begunstigden zijn: de PS (9,95 miljoen), de N-VA (9,33 miljoen) en CD&V (7,62 miljoen). De federale subsidies vertegenwoordigen ongeveer 6,6 euro per stem die de partij tijdens de verkiezingen heeft weten te bemachtigen. Alle partijen schommelen rond dat bedrag, behalve de kleine partijen (PTB, PP enz.) die niets krijgen.

In 2014 zijn sommige regels over de financiering van de partijen in het kader van de Zesde Staatshervorming veranderd. De onderzoekers die de gevolgen hebben berekend, schatten dat de partijen algemeen 4 miljoen per jaar meer zullen ontvangen. Die bevinding wordt echter betwist door … de partijen.

De wet van 4 juli 1989 schrijft een transparantieverplichting voor aan de partijen die een federale dotatie ontvangen. Zij moeten een vzw aanduiden en dat verzamelpunt van subsidies moet bij het parlement een gefundeerd financieel rapport indienen. De kenmerkende elementen zijn de overkoepelende vzw van de partij, de studiedienst, de parlementaire politieke groepen, eventueel de politieke groepen binnen de provincieraden en de arrondissementele afdelingen van de partij. Die rekeningen worden in de parlementaire stukken gepubliceerd.

Toen hij voorzitter van de Kamer was, heeft dhr. Herman Decroo de wet van 23 maart 2007 opgesteld die de wet van 27 juni 1921 betreffende de vzw’s wijzigt. Op zijn voorstel worden de vzw’s van de politieke partijen vrijgesteld van de verplichting om hun rekeningen in te dienen net zoals de andere. Dhr. Decroo beroept zich op juridisch-technische problemen: een gebrek aan harmonisatie van de twee wetteksten die de publicatie van de rekeningen van de politieke vzw’s regelt. Hij erkent dus de slechte kwaliteit ervan. In plaats van de kwaliteit te verbeteren, creëert hij echter een opvallende uitzondering ten voordele van de partijen. Daarmee verergert hij de toestand. Zo treedt hij tot de categorie van politici toe die de bevolking regels opleggen waarvan ze zichzelf vrijstellen. Het feit dat die wet van 23 maart 2007 unaniem werd aanvaard, steekt. Dat alles zal echter weinig zoden aan de dijk hebben gezet, want gestimuleerd door de Raad van Europa werd de wet ondertussen gewijzigd. Zo moesten de partijen vanaf 2015 worden verplicht om hun balansen en resultatenrekeningen van ieder element afzonderlijk te publiceren, bovenop de geconsolideerde balans.

 

Opdat een werkelijke transparantie wordt verzekerd, moeten volledige gegevens op een gemakkelijk toegankelijke en begrijpelijke manier aan het publiek worden voorgesteld. Er werd echter vastgesteld dat geen enkele website van geen enkele partij de rekeningen voorstelt. Op internet hebben we geen gebruikersvriendelijke website gevonden die op permanente basis over de rekeningen informeert. WeCitizens stelt zich kandidaat om daarvoor te zorgen mits ze de middelen vindt om zulke dienst mee te financieren.

 

Partijen zonder parlementslid krijgen geen subsidies. De belemmeringen van het huidige bestuur maken het moeilijk, zelfs heel moeilijk om een nieuwe partij op te richten: een kiesdrempel van 5% in de kieskring om aanspraak op een zetel te maken en om dus een minimum aan subsidies te mogen ontvangen. Daar komt bij dat de kieskringen in Wallonië heel klein zijn. Voor de kieskring Neufchâteau – Virton zijn er slechts twee zetels in het Waals parlement. Moeilijk dus voor een kleine partij om er een zetel te bemachtigen …

 

Daar komt bij dat bepaalde subsidies alleen worden toegekend aan partijen met een ‘politieke groep’ die uit voldoende parlementsleden bestaat waardoor kleinere partijen daarvan dus ook worden beroofd. Men kan zich afvragen of het niet eenvoudiger en democratischer is om alle subsidies naar rata van het aantal behaalde stemmen toe te kennen.

 

De enige subsidie die wettelijk verankerd is, is de federale dotatie. Andere vormen van overheidssubsidies zijn voornamelijk door verordeningen en besluiten van het bureau van de verschillende parlementen geregeld. Die zijn veel minder transparant.

 

Essentiëler is de vraag of het niet logischer is dat de partijen van de bijdragen van hun leden leven. Zoals onze tabel weergeeft, worden de partijen gemiddeld naar rato van 3% door de bijdragen van hun leden gefinancierd. Als zij er zijn om de belangen van de burgers te verdedigen, zouden zij dan niet in staat moeten zijn om hun troepen te mobiliseren? Zijn we niet bezig de bevolking tot maatschappelijke assistenten te bekeren die niet in staat zijn om een cent aan een doel te spenderen? Is de breuk tussen burger en politiek niet onder andere afkomstig van die onafhankelijkheidstoestand die de partijen ten opzichte van de bevolking hebben bekrachtigd? Het is gemakkelijker geld in de vorm van belastingen afhandig te maken dan om de mensen voor openbare aangelegenheden warm te maken en hen ervan te overtuigen zich niet te ontzien.

 

Jean-Paul Pinon, 2 januari 2016

 

Het stemadviesinstrument van WijBurgers

Geplaatst op 19/03/2018 in Non classé, WijBurgers.

Naarmate de verkiezingen naderen, willen sommige burgerbewegingen en belangengroepen een stemadvies uitbrengen. Voor al wie zijn waarden/belangen in een democratie wil verdedigen is het een “must”. Het is interessanter om kandidaten aan te bevelen dan partijen, maar dat vraagt een aanzienlijke inspanning. WijBurgers is de technische kracht waarmee een dergelijk project eenvoudig en efficiënter kan worden gerealiseerd.

 

Situatie zonder onze tool

Sommige Groepen schrijven een vragenlijst om te beoordelen welke kandidaten bij de verkiezingen het beste hun belangen/waarden verdedigen. De inspanning om contact op te nemen met de kandidaten is zo groot dat die groepen het opgeven en gewoon de partijen ondervragen. Na een manuele analyse kunnen zij vervolgens de vergelijking tussen de partijen verspreiden. Tenzij de media er aandacht aan besteden, blijft de verspreiding van de resultaten zeer beperkt.

 

Is een stemadvies nuttig en relevant?

Het nut van een advies staat in verhouding tot het nut van het uitbrengen van een stem. Als je denkt dat stemmen nutteloos is, ga je geen moeite doen om een stemadvies uit te brengen. Wij zijn van mening dat stemmen nog altijd nuttig is, maar kunnen deze kwestie hier niet verder uitdiepen. Binnen partijen hebben mensen verschillende meningen. Partijen zijn eigenlijk minidemocratieën. Het is nuttig om door middel van voorkeurstemmen meer gewicht te geven aan kandidaten die resoluut dezelfde opvattingen hebben als jij.
In een kiesdistrict zijn er ongeveer 300 kandidaten. Als we de kiezer niet helpen, zal hij niet de kandidaten vinden die hem het best vertegenwoordigen. Stemadviezen, net zoals Kieswijzers, zijn relevante aanwijzingen om de burger te helpen bij zijn zoektocht naar de beste kandidaten.

 

Voordelen van de tool van WijBurgers

  • De Groep hoeft zich niet meer om administratieve taken te bekommeren en kan zich op de communicatie en op het mobiliseren van kiezers concentreren.
  • De Groep bereikt veel meer politieke kandidaten in alle kieskringen.
  • Als de Groep de antwoorden van de kandidaten zelf zou inzamelen, zou hij een systemische fout kunnen ondergaan (wegens ‘berekende’ antwoorden).
  • WijBurgers draagt bij aan de verspreiding van de resultaten.

 

1. Diensten van WijBurgers: basisaanbieding tegen € 2.870

Deze optie is voorbehouden aan VZWs of stichtingen, met een maximum van twee werknemers, in voltijdequivalenten.

a) Vragenlijst:
WijBurgers reviseert de bewoording van de door de Groep gekozen gesloten vragen, meestal een zestal. De vragen worden vertaald zodat ze beschikbaar zijn in het FR-NL-EN.

b) Registratie in de databank:
WijBurgers doet een aanzienlijke inspanning om de kandidaten voor de bedoelde verkiezingen in de databank op te zoeken of te registreren.

c) Inzameling van antwoorden

WijBurgers stuurt alle beoogde partijen en kandidaten een e-mail met een uitnodiging om de vragenlijst in te vullen. Er worden regelmatig herinneringsmails gestuurd naar degenen die niet hebben gereageerd.

d) Campagnetool

Om de respons van de kandidaten te verhogen, biedt WijBurgers de Groep de campagnetool aan. Dat is een webpagina waarmee de gebruiker in een paar klikken persoonlijke herinneringen kan sturen naar politici die de vragen nog niet hebben beantwoord. De Groep kan de URL naar die pagina onder al zijn sympathisanten verspreiden.

e) Onmiddellijke publicatie van de ingezamelde antwoorden
In de Politieke Databank van WijBurgers vindt iedereen gemakkelijk en gratis de antwoorden van de politici terug. De databank is de grootste, publiek toegankelijke kruispuntbank van de politiek in België.

f) Opstellen van een ranglijst van kandidaten en partijen
De berekeningsmethode is dezelfde voor de kieswijzer. De Groep heeft een link naar deze dynamische resultatenpagina (d.w.z. dat ze altijd up-to-date is, rekening houdend met de nieuwe verzamelde informatie). De Groep kan de resultaten in een andere, door hemzelf te creëren vorm presenteren, met de vermelding: “Rangschikking berekend door WijBurgers gebaseerd op de instructies van [de Groep]”.

 

2. Diensten van WijBurgers: premiumaanbieding tegen € 5.600

Naast de basisdiensten bevat het pakket:

a) Toelichtingen

Op basis van de informatie die onder andere door de Groep wordt verstrekt, schrijft WijBurgers een neutrale toelichting van maximaal 800 tekens die bij de vraag wordt gevoegd. Daarin wordt de context en de kwestie uitgelegd door middel van ondersteunende cijfers, indien mogelijk. De toelichting wordt vertaald en is zodanig beschikbaar in het FR-NL.

b) Aankondiging
De campagne (zie (d) hierboven) wordt aangekondigd in de nieuwsbrief van WijBurgers die door ongeveer 25.000 lezers wordt geopend, waaronder politieke journalisten.

c) Politieke partijen
Als de herinneringsmail naar de politieke partijen zonder gevolg blijft, worden er persoonlijkere stappen ondernomen om reacties van de partijen te verkrijgen. Het gaat om partijen met minstens een volksvertegenwoordiger.
d) Pagina met toelichting (dienst binnenkort operationeel)
WijBurgers publiceert voor elke vraag een geïnventariseerde pagina die toegankelijk is via de zoekmachine, waarop alle beschikbare informatie over de vraag wordt weergegeven, met name statistische gegevens over de standpunten van de politieke actoren. Het gaat hier om kwesties die onder de bevoegdheid van ten minste één parlement vallen.

e) Virtuele stemming in het parlement (dienst binnenkort operationeel)
De pagina met uitleg bevat het resultaat van een virtuele stemming in elk betrokken parlement: als de vraag vandaag in het parlement in stemming zou worden gebracht, wat zou dan het resultaat zijn? De berekening is gebaseerd op de partijreacties in de Politieke Databank.

f) Bekendmaking van de aanbeveling
WijBurgers publiceert de lijst van stemadviezen die met behulp van haar tools zijn opgesteld. De publicatie is alleen mogelijk als voldoende Groepen (in principe tien) een beroep hebben gedaan op de premiumdiensten van WijBurgers.

Gouden aanbieding tegen € 10.000

Naast de premiumdiensten bevat het pakket:

a) Peiling van de publieke opinie
Als er vragen van de Groep in een Kieswijzer worden opgenomen, worden zij aan een publieke opiniepeiling onderworpen.

b) Parlementaire stemmingen
WijBurgers onderzoekt of er in de afgelopen vier jaar over de kwesties is gestemd in het parlement en schrijft de resultaten neer op de toelichtende pagina.

c) Meningen van andere invloedrijke personen
WijBurgers screent de pers om invloedrijke personen te identificeren die zich (voor of tegen) over het onderwerp hebben uitgesproken: universiteitsprofessoren, experts van denktanks, commentatoren enzovoort. De personen worden aan de Politieke Databank toegevoegd.

d) Artikel
WijBurgers publiceert in haar nieuwsbrief een neutraal artikel met argumenten voor en tegen. In het artikel worden eveneens de antwoorden van de politici geanalyseerd.

Contact

Jean-Paul Pinon,  0497 527751.

Pinon (at) WeCitizens (dot) be

Het bovenstaande aanbod is onder voorbehoud. De geldende prijzen zijn de prijzen die op de dag van de schriftelijke bestelling op de website van WijBurgers zijn gepubliceerd. Laatst bijgewerkt op 20 november 2018.

 

Tips voor de kiezer

Geplaatst op 23/02/2018 in Een betere werking van de democratie, Non classé.

1. Stem voor individuen.

In (bijna) alle partijen zijn er goede of middelmatige kandidaten op het vlak van competenties, toewijding, integriteit enz. Wegens de verwatering van verantwoorde­lijkheden is het moeilijker om een partij aansprakelijk te stellen dan individuen.

 

2. Stem enkel voor transparante kandidaten.

Door te stemmen voor een kandidaat verleent u hem potentieel een aanzienlijke macht, over de maatschappij en dus over u. Indien hij weigert te antwoorden op onze vragen of indien hij zich verzet tegen de publicatie van pertinente informatie in onze politieke databank, verdient hij dan uw vertrouwen? Een integere en competente kandidaat heeft er alle belang bij om transparant te zijn.

 

3. Kies voor de kandidaten die het best aansluiten bij uw politiek profiel.

U zult individuen vinden die dichter staan bij uw overtuigingen dan het (soms veranderende) gemiddelde van de partij. Dankzij de door WijBurgers ter beschikking gestelde Kieswijzer, is het makkelijk om de kandidaten naar uw hart te vinden! Zelfs als u reeds beslist hebt voor welke partij u gaat stemmen, dan nog is het belangrijk de Kieswijzer te raadplegen, om de geschikte kandidaten te selecteren.

 

4. Vorm u een idee van de professionele competentie en integriteit van de kandidaat.

Werp een blik op de fiche van de kandidaat in de politieke databank voor een interessante indruk. Stelt u vast dat belangrijke gegevens ontbreken in de politieke databank, verwittig dan WijBurgers, met aanduiding van uw bronnen.

 

5. Stem indien mogelijk voor meerdere, goed gekozen kandidaten.

Kies binnen de grenzen van de kiesvoorschriften voor alle kandidaten die uw voorkeurstem verdienen. U kunt binnen eenzelfde lijst kiezen voor alle kandidaten die u wilt.

 

6. Bespreek het resultaat van uw onderzoek rond u.

De stemming is geheim ter bescherming van de kiezer, maar niemand is verplicht om zijn stem geheim te houden! Door ideeën te bespreken met anderen begeeft u zich goed voorbereid naar het kiesbureau.

Gemeenteraads­verkiezingen en mobiliteit

Geplaatst op 16/12/2017 in Non classé, WijBurgers.

Stadsplanning en mobiliteit zijn steeds belangrijker bij het gemeentelijk beleid: tolheffing in steden, de aanleg van veilige fietspaden, wandelstraten, snelheidsbeperkingen op voertuigen … De lokale afgevaardigden bepalen, met name in steden, ons dagelijkse leven.

 

Tol in de Belgische steden?

Een vaak geopperd idee om de verkeersopstoppingen in stadscentra te verminderen, is het invoeren van een tolheffing in steden. Automobilisten betalen om door het centrum te rijden, zoals dat in Londen al het geval is. Tijdverlies door files brengt veel hogere kosten met zich mee, maar die kosten zijn niet transparant: ze worden niet in de rekeningen van bedrijven en huishoudens opgenomen.

Uit een studie van Stratec, een onderzoeksbureau dat gespecialiseerd is in mobiliteit, blijkt dat een tol van 3 euro per dag voor elke automobilist die tussen 6.00 en 10.00 uur op weekdagen in het centrum van Brussel rijdt, de stad ongeveer 325 miljoen euro per jaar zou opleveren. Met die ontvangsten zou de stad de renovatiekosten voor de tunnels kunnen betalen. Dergelijke tolgelden zouden bijvoorbeeld ook in Antwerpen of Luik kunnen worden ingevoerd, maar volgens het Huis van Ondernemingen (BECI) is een tolheffing in steden duur en onpopulair. Bovendien werkt de invoering van een tolheffingssysteem in steden volgens de ervaringen in Londen slechts voor een beperkte periode. De gemiddelde snelheid in het centrum waar de tol van toepassing is, daalt daar al enkele jaren, wat betekent dat voor steeds meer voertuigen tol wordt betaald om in het centrum te rijden.

 

Is de fiets een doeltreffend alternatief?

De gemeenten beschikken over verschillende middelen om het dagelijkse leven van fietsers te verbeteren. Een eerste mogelijkheid is om meer fietsenstallingen te bouwen, vooral in de buurt van treinstations. De installatiekosten van die fietsenstallingen zijn laag: 300 euro voor 5 dragers. Anders zijn de gevolgen voor de begroting als je een bewaakte parkeerplaats overweegt, maar die dienst kan betalend worden gemaakt.

Een andere mogelijkheid bestaat in het creëren van veilige fietspaden die van de weg gescheiden zijn. Volgens een studie van de FOD Mobiliteit in 2016 gebruikt iets minder dan 10 % van de Belgische werknemers de fiets om de werkplek te bereiken. Dat cijfer stijgt naar bijna 15 % in Vlaanderen, maar daalt tot minder dan 5 % in Wallonië en Brussel. Juist in Vlaanderen, waar fietspaden het veiligst zijn, gebruiken de mensen het meest hun fiets. Dergelijke fietsroutes moeten echter worden gepland en bestaande wegen hebben niet per se de ruimte om, met name in steden, gescheiden fietspaden op te nemen.

Gedeelde fietsen zoals de Villo!, oBike en Billy Bike worden steeds populairder in Brussel. GoBee Bike heeft geprobeerd om een flexibeler systeem te implementeren dan Villo! omdat de gebruiker de fiets achterlaat waar hij maar wil. Hij vindt een vrije fiets middels een applicatie op zijn smartphone. GoBee Bike heeft zijn project helaas opgegeven vanwege het vandalisme dat zware verliezen veroorzaakte.

Het fietsgebruik in Brussel steeg in 2016 met 4,6 % ten opzichte van 2015. Villo! Had meer dan 1,5 miljoen reservaties in 2016. Toch gebruikt slechts een kleine minderheid van de pendelaars de fiets om naar het werk in de hoofdstad te rijden (minder dan 5 %). Vooral andere verplaatsingen dan die naar het werk worden met de fiets gedaan.

 

Autovrije gebieden ter discussie

De aanleg van voetgangerszones werd door de jaren heen gesteund en bekritiseerd. Volgens een studie van Atrium Brussels, het regionale handelsagentschap, heeft een voetgangerszone veel gebreken. Veel mensen leveren kritiek op het beheer door de stad Brussel van het project betreffende de voetgangerszone rond de Beurs. Toch wordt het idee van de voetgangerszone volgens Atrium Brussel door een meerderheid van de voetgangers (zeven op de tien) en handelaars (iets meer dan 50 %) ondersteund.

Het is een feit dat de meeste Belgische steden te maken hebben met een achteruitgang van hun winkelstraten en dat is vooral het geval in Vlaanderen, met een daling van meer dan 15 % in de lokale handel. De voetgangerszone is daarom een optie voor de gemeenteoverheden in een poging om haar handelscentra in verval te doen herleven.

 

Snelheidsbeperking

De verkeersveiligheid moet ook worden gewaarborgd voor alle weggebruikers, van vrachtwagens tot fietsen. Uit een studie van het Belgisch Instituut voor de Verkeersveiligheid (BIVV) in 2012 bleek dat “de gemiddelde snelheid van een automobilist die niet gehinderd wordt door de verkeerssituatie hoger is dan de maximumsnelheid die op alle wegtypen is toegestaan behalve op wegen waarop 90 km/u mag worden gereden“. Om dat tegen te gaan, hebben gemeenten de mogelijkheid om obstakels op de wegen te plaatsen, variërend van chicanes tot Berlijnse kussens.

Hoewel die wegobstructies automobilisten dwingen om te vertragen en zo hun doel gemakkelijk bereiken, blijven ze niet zonder kritiek. In 2016 bekritiseerde Touring het gebruik van verkeersdrempels door gemeenten als excessief en vaak niet in overeenstemming met de bestaande wetgeving. Ze zijn vaak te hoog en veroorzaken zo schade aan auto’s. Er kunnen twee alternatieven worden voorgesteld.

De eerste, ter vervanging van de verkeersdrempels, zou de uitbreiding van de zone 30 zijn. Volgens de woordvoerder van de GRACQ zouden de voordelen daarvan onder andere zijn dat het aantal ongevallen en de ernst ervan verminderen, de vervuiling afneemt en het verkeer vlotter doorstroomt. Omgekeerd heeft de Ligue de défense des conducteurs een studie verricht waarin wordt gesuggereerd dat de beperking van de snelheid binnen de bebouwde kom tot 30 km/u de vervuiling verhoogt omdat het motortoerental namelijk hoger is bij 30 km/u dan bij 50 km/u, en omdat de reistijd verhoogt, het aantal ongevallen niet vermindert en kan belemmeren dat hulpverleningsvoertuigen vlot doorstromen, waardoor levens in gevaar kunnen komen.

De tweede oplossing, die in de meeste van onze gemeenten al wordt gebruikt, zijn flitspalen. Ze doen het verkeer vertragen en bieden de gemeente een financiële steun. Volgens een studie van de Universiteit van Hasselt “verlaagt een flitspaal op een kruispunt het aantal ongevallen met 14 %, terwijl het aantal letselongevallen met 27 % vermindert“. Er is echter een grote stijging van het aantal kop-staartbotsingen doordat bestuurders plotseling remmen als ze de camera naderen.[1] Bovendien vertonen ze ook gebreken. Met name in Vlaanderen zou meer dan één radar op vijf problemen vertonen en de Vlaamse minister van Mobiliteit, Ben Weyts, klaagt dat hij hun functioneren niet kan garanderen.

 

Jonathan Jacquemart, 16 december 2017.

[1] CENTREX WEGVERKEER, http://www.lokalepolitie.be/centrex/nl/home/effectiviteit-van-flitspalen.html (geraadpleegd op 16-12-17).

Kwestie voor de gemeenteraadsverkiezingen: veiligheid

Geplaatst op in Een betere werking van de democratie, Non classé.

 

De gemeenten bestrijden als eerste radicalisering, zij bestraffen onbetamelijk gedrag en pakken de diefstal aan van auto’s, fietsen enz. De gemeentebesturen beschikken daarvoor over een heus apparaat, dat verder reikt dan de politie. Focus op repressie of preventie? Dat is vaak het dilemma waar lokale verkozenen voor staan.

 

Gemeentelijke administratieve sancties (GAS)

Op grond van de wet betreffende de gemeentelijke administratieve sancties kunnen gemeenteambtenaren sancties opleggen voor overlast of kleine misdaad. Lokale mandatarissen maken de wet niet, maar kunnen besluiten er geen gebruik van te maken. Burgers zijn betrokken in die keuze. Tegenstanders van die wet willen de scheiding der machten tussen de uitvoerende en de rechterlijke macht behouden. Voorstanders van de wet willen voorkomen dat de rechterlijke macht wordt gehinderd door “futiliteiten”. Door de procedure te compliceren, wordt ze traag en duur voor de belastingbetaler. Dat ontmoedigt de overheid om misdaden te bestraffen. Verhoging van de straffen, met name boetes, kan burgers ervan weerhouden dergelijke overlast te plegen.

Op vergelijkbare wijze, maar over een ander onderwerp, wordt ook het debat aangesneden over de leeftijd waarop gemeenten hun burgers kunnen bestraffen die zich schuldig hebben gemaakt aan een vergrijp. Op 24 juni 2013 nam Joëlle Milquet, toenmalig minister van Binnenlandse Zaken, de wet betreffende de gemeentelijke administratieve sancties aan die de gemeentelijke autoriteiten machtigt om jongeren die de volle leeftijd van 14 jaar hebben bereikt administratief te straffen (tegen 16 jaar voordien).[1] De gemeente zal echter eerst de jeugdinstanties of -organen moeten raadplegen alvorens een sanctie op te leggen en zal ook contact moeten opnemen met de ouders of voogden van de jongere. Het debat over het nut van een dergelijke hervorming wordt tot op vandaag gevoerd, waarbij sommigen beweren dat 14 jaar veel te jong is om administratief te worden bestraft. Deze wet, die uit de voormalige regering-Di Rupo is voortgekomen, wordt nu gesteund door de MR. Die partij wil in haar nieuwe programma voor de gemeenteraadsverkiezingen het gebruik van sancties tegen 14-jarigen veralgemenen, met maatregelen die aangepast zijn aan de leeftijd en de specifieke situatie van de dader.[2]

 

Alternatieve straffen

Nog steeds in verband met de GAS rijst de vraag betreffende de straffen. Moet er meer gebruik worden gemaakt van taakstraffen, ook wel gemeenschapsdienst genoemd? Wanneer een gemeente een GAS oplegt, moet de veroordeelde persoon een boete betalen en kan het hem verboden worden zich naar een bepaalde plaats in de gemeente te begeven.[3] Het debat over het belang om die mensen werken van algemeen nut op te leggen, is nu gaande. In plaats van de administratieve boete heeft de wet van 24 juni 2013 betreffende de gemeentelijke adminisratieve sancties gemeenten toegestaan om personen, die zich schuldig hebben gemaakt aan een overtreding, voor te stellen vrijwillig te kiezen voor het verlenen van gemeenschapsdienst, die bestaat uit een opleiding of een werkzaamheid van algemeen nut.[4]

 

Avondklok

Gemeenten mogen ook een avondklok gebruiken als zij dat nodig achten. Hoewel er in sommige gevallen geen kritiek is op het gebruik ervan, wordt een avondklok voor jongeren soms sterk aangevochten. Een veelgehoorde kritiek is dat zulke avondklok jongeren stigmatiseert, waardoor delinquenten met probleemloze jongeren worden geassocieerd. Het officiële jongerenorgaan in de Franse gemeenschap stelt: “Dit soort maatregelen is geen valide reactie op de opbouw van onze samenleving: ze is anti-pedagogisch, ongepast, contraproductief en creëert een klimaat van angst en onnodige spanning“.[5]

 

Straathoekwerkers

Of het nu voor jongeren of volwassenen is, preventie, dialoog en overleg tussen verschillende maatschappelijke groepen zijn ontwikkelingen die gemeenten in overweging moeten nemen. Daarom huren sommige gemeenten straathoekwerkers in, niet te verwarren met vredesbewaarders. De eerstgenoemden zijn er om sociale banden binnen de gemeente te bevorderen. Ze zijn ter plaatse aanwezig om de bewoners te helpen, voor te lichten en oplossingen te bieden. Een vredesbewaarder is op straat aanwezig om slecht gedrag te ontmoedigen. Zijn optreden bevordert de openbare veiligheid, maar de straathoekwerker vermindert het risico op problemen door de wederzijdse mededeling in de gemeente te bevorderen.

Het nadeel is dat dat de kosten voor de gemeente verhoogt. Het vereist opleiding, organisatie … en er is nog steeds een risico op overlapping tussen het werk dat beide ambtenaren leveren. De gemeente moet de optie ‘straathoekwerker’ afwegen tegen een gestructureerde samenwerking met burgerinitiatieven. De gemeente kan bijvoorbeeld periodiek oproepen tot het indienen van projecten om de beste vervolgens te selecteren en te subsidiëren. Maatschappelijke organisaties hebben het vermogen om vrijwilligers te mobiliseren. Daardoor kunnen ze meer resultaat boeken met minder kosten voor de gemeente.

 

Fietsendiefstal

Vooral in Vlaanderen, waar tien keer zoveel fietsen worden gestolen als in Wallonië, komt fietsendiefstal het vaakst voor. Het is moeilijk om een precies cijfer te geven over het aantal diefstallen, aangezien naar schatting maar 28 % van de slachtoffers de diefstal meldt. Er zijn echter wel meer dan 30.000 klachten per jaar. Er zijn al verschillende maatregelen genomen om dat probleem aan te pakken. Een eerste voorbeeld in de Franse gemeenschap is Bicycode, waarbij de fiets van een specifieke markering wordt voorzien. Zo wordt het gemakkelijker om de fiets terug te vinden wanneer hij wordt gestolen en kan de eigenaar bewijzen dat het zijn fiets is.[6]

Op gemeentelijk niveau lijkt er weinig gedaan te zijn. In Brussel is een depot voor gestolen fietsen opgericht. Elke gevonden fiets kan gedurende drie maanden teruggevraagd worden. Na die periode wordt hij eigendom van de gemeente.[7] Lokfietsen voorzien van gps werden in de hoofdstad geplaatst om dieven in de val te lokken. Volgens een studie van de Universiteit van Tilburg, waarbij een dergelijk systeem in andere gemeenten werd geplaatst, is het aantal gemelde fietsendiefstallen met meer dan 40 % gedaald.

 

Radicalisering

Gemeenten staan als autoriteit het dichtst bij de contactpunten voor radicalisering en zijn daarom het best geplaatst om de achterliggende oorzaak van het probleem aan te pakken. Zij kunnen bijvoorbeeld onderzoek van de reële verblijfplaats laten uitvoeren om na te gaan of een persoon nog steeds in zijn officiële woonplaats verblijft. Zo niet, dan kunnen zij de ambtshalve verwijdering van burgers uit bevolkingsregisters gelasten, waardoor hun politieke en sociale rechten worden beperkt.

Een gemeente die vooruitloopt om het fenomeen onder controle te krijgen, is Moeskroen. In de afgelopen jaren hebben de lokale overheden een plan (Fréro’s genaamd, voor formation, réseau, échange, radicalisme, orientation en solidarité of opleiding, netwerk, uitwisseling, radicalisme, oriëntatie en solidariteit) opgesteld om radicalisering  te bestreiden. Het bestaat uit drie actiepunten. Het eerste punt bestaat erin het debat aan te wakkeren tussen professionals en jongeren, met name door scholen uit te nodigen om het toneelstuk Jihad te bekijken, gevolgd door een conferentiedebat. Het tweede punt betreft de opleiding van gemeentepersoneel en het derde punt betreft de samenwerking tussen naburige steden.

Bovendien riepen verscheidene gemeenten begin dit jaar op tot meer uitwisseling van informatie vanuit hogere bestuursniveaus. Zo moest Ivan Mayeur, toenmalige burgemeester van Brussel, op 31 december 2015 het vuurwerk annuleren zonder enige uitleg van de federale overheid, wat tot onnodige spanningen tussen de overheidsniveaus kan leiden.

 

Jonathan Jacquemart, 16 december 2017

 

[1] Wet betreffende de gemeentelijke administratieve sancties van 24 juni 2013, hoofdstuk 2.

[2] MR, « Elections locales 2018: programme général », p. 26.

[3] Wet betreffende de gemeentelijke administratieve sancties van 24 juni 2013, titel III.

[4] Wet betreffende de gemeentelijke administratieve sancties van 24 juni 2013, art. 10.

[5] CONSEIL DE LA JEUNESSE, Couvre-feu à Andenne, les jeunes encore victimes ! [online], http://www.conseildelajeunesse.be/couvre-feu-a-andenne-les-jeunes-encore-victimes/ (geraadpleegd op 26-10-2017).

[6] BICYCODE, La FUB [online], https://www.bicycode.org/infos.rub-1/la-fub.rub-4/ (geraadpleegd op 16-12-17).

[7] Gevonden fietsen, http://www.gevondenfietsen.be/brussel/gevonden-fietsen-4  (geraadpleegd op 1/3/2018).

La valeur économique d’une vie

Geplaatst op 25/10/2017 in Doelmatig overheidsbeheer, Non classé.

La vie est sacrée ; on ne peut en chiffrer la valeur. Si c’est vrai dans l’absolu, dans le monde économique on est obligé de composer. Nous interrogeons[1], à ce sujet, le Professeur Jacques Drèze, émérite de l’UCL, où il était chercheur au CORE. Il avance le chiffre de deux à quatre millions d’euros, et nous montre que l’exercice n’est pas simplement théorique. C’est même un « must » pour une gouvernance cohérente.

 

D’où vient l’idée de calculer la valeur de la vie humaine dans les décisions économiques ?

En 2002, un constructeur automobile américain constate un grave vice de fabrication sur un de ses modèles : le réservoir d’essence, mal placé et mal protégé, se rompt en cas de choc, causant explosion ou incendie susceptibles d’entraîner la mort des passagers. Le constructeur évalue les risques pour les véhicules en service à 180 décès probables. Il décide cependant de ne rien faire, en se basant sur une estimation de la valeur économique d’une vie humaine de 200.000 dollars. Le coût de modification des réservoirs sur les véhicules en service dépasserait la “valeur” des 180 vies sauvées!

 

Abominable cynisme me direz-vous. Et pourtant… Si l’on voulait protéger toutes les vies en danger, dans tous les domaines (route, incendie, catastrophes naturelles, terrorisme et autres violences, …), et “à tout prix”, nos dépenses de sécurité gonfleraient sans limite, au détriment de notre qualité de vie. Un juste équilibre doit être recherché, dans ce domaine comme en tant d’autres. Pour le trouver, il faut “penser correctement”, ensuite calculer correctement. Dans le cas du fabriquant précité, je pense qu’un calcul basé sur une valeur de 200.000 dollars n’est pas correct.

 

Le « plafonnement » de la valeur économique d’une vie ne heurte pas votre sens éthique ?

Je serais plutôt d’avis que c’est un devoir moral, car ce « plafonnement » permet globalement de sauver plus de vies.

 

Comment justifier cette nécessité de fixer un « prix » pour la vie ?

Le prix reflète la “disponibilité à payer” des acheteurs. Heureusement, les valeurs les plus fondamentales échappent au marchandage : l’amour, l’affection, la fraternité, la solidarité… Et cependant, notre disponibilité à payer intervient dans l’expression concrète de la solidarité. Qu’il s’agisse d’allocations sociales, d’aide au tiers-monde ou d’accueil de réfugiés politiques, les moyens budgétaires issus de nos taxes et impôts limitent les dépenses. Les niveaux de ces taxes et impôts traduisent une perception politique de la disponibilité des citoyens-électeurs à payer pour la solidarité.

 

“La valeur d’une vie humaine est strictement incommensurable à toute autre valeur et il est dénué de sens d’en tenter une estimation”. Ainsi s’exprimaient il y a quarante ans deux ingénieurs parisiens des Ponts et Chaussées[2], dans l’introduction d’un article consacré… à l’estimation du prix d’une vie humaine à prendre en compte dans les décisions de sécurité routière! Posons leur problème en termes concrets.

 

Placer des feux de signalisation à l’intersection de deux routes (par exemple la N4 et la N25) améliore la sécurité, moyennant une dépense de quelques 100.000 euro. Cela réduit, mais n’élimine pas, le risque d’accidents mortels. Aménager un rond-point giratoire supprime pratiquement les accidents mortels, mais se révèle trois à quatre fois plus coûteux : 0,4-million d’euros. On ne joue pas avec 400.000 € : cela permettrait de construire six logements sociaux, d’octroyer 70 bourses d’études ou allocations sociales, c’est-à-dire d’améliorer la qualité de vie de dizaines de personnes pendant plusieurs années. On ne joue pas non plus avec la vie humaine, dont la valeur est inestimable… mais on n’échappe pas à la nécessité de lui donner un prix pour décider où et quand la dépense liée à un rond-point giratoire se justifie !

 

N’y a-t-il pas une opposition entre la gouvernance de la société et la sensibilité des individus ?

L’approche, aujourd’hui admise par la plupart des économistes[3], applique à l’infrastructure routière les principes mêmes qui guident les décisions privées des usagers. Car nous sommes tous contraints à effectuer dans la vie courante des choix entre sécurité et gains de temps ou d’argent. Celui qui se rend de Louvain-la-Neuve à Namur par la route sait qu’il serait plus en sécurité dans le train ; mais les gains de temps et de confort l’emportent. Le même automobiliste sait que telle voiture plus coûteuse serait plus sûre ; mais il limite ses dépenses, soit par nécessité, soit pour ne pas renoncer à d’autres achats qui contribuent à la qualité de sa vie (un disque ou un bon vin, un stage de formation pour un enfant…). La conclusion s’impose : nous ne recherchons pas la “sécurité à tout prix” ; nous acceptons des compromis entre préservation de la vie et qualité de la vie ; ces deux objectifs sont bel et bien commensurables ; les compromis concrétisent notre disponibilité à payer pour la sécurité.

 

Mais il n’y tout de même aucun individu qui parle d’une valeur de sa vie ?

Celui qui serait prêt à payer 25 euro pour éviter un risque d’accident fatal (unique et non répétitif) de probabilité un cent-millième est réputé agir comme si la “valeur de sa vie” était de deux millions et demi d’euros. Cette prétendue mesure de la “valeur de la vie” ne doit pas être prise à la lettre. La donnée significative est le “prix” (25 €) attaché à la réduction de probabilité de décès de un cent-millième. La traduction en “valeur de la vie” s’est introduite pour rendre comparables des données issues de contextes ou d’études différents, mettant en cause des niveaux de probabilité différents.

 

Comment calcule-t-on cette fameuse valeur de la vie ?

Par des enquêtes, on analyse la disponibilité des gens à payer pour réduire le risque d’un accident mortel. On peut aussi observer les majorations de salaire liées à l’exercice de métiers à risque. Ces études ont été plus nombreuses aux États-Unis et en Angleterre. Les estimations qui en résultent sont naturellement variables, mais centrées sur des valeurs de deux à quatre millions d’euros. [4]

 

Après l’attaque terroriste du 11 Septembre 2001, les autorités américaines ont distribué des indemnités de 1.5 à 2 millions d’euros. Ces chiffres reflètent une valeur « ex post ». On voit que la valeur « ex ante » d’une vie d’adulte dépasse la notion d’indemnité, destinée à compenser les survivants. Le preneur de risque attribue (subjectivement) à sa propre vie une valeur supérieure.

 

Ces chiffres révèlent que l’on peut aménager une dizaine de ronds-points giratoires si cela donne l’espoir d’éviter un seul accident mortel. Une telle conclusion était loin de s’imposer a priori. Elle devrait rassurer ceux qui craignent que le calcul économique néglige les valeurs humaines. Elle illustre l’intérêt d’études économiques combinant une approche théorique correcte et des recherches empiriques systématiques.

 

Un intérêt majeur de ces études et de leur conclusion synthétique est de permettre la rationalisation des dépenses de sécurité dans différents domaines : transports (routiers ou aériens), incendie, médecine, criminalité… Rationaliser veut dire rendre maximal le nombre de vies que l’on sauve avec des moyens donnés. Le problème se pose également au niveau communal (voirie-incendie-police), et au niveau de la complémentarité entre niveaux de pouvoir (communal, régional, fédéral).

 

Nous avons donc la recette pour mener des politiques cohérentes entre les différentes mesures de sécurité ?

Oui – mais tout est loin d’être dit. En sécurité routière, on sauve des vies “statistiques”, celles de victimes dont l’identité est inconnue a priori ; on connaît seulement quelques caractéristiques générales de la population à laquelle elles appartiennent. Or la disponibilité à payer pour la sécurité varie d’une personne à l’autre : en raison de la psychologie mais aussi des ressources d’une personne soucieuse de sa propre sécurité, d’une part ; en raison du souci des collectivités de protéger différentes personnes, d’autre part. Abordons brièvement les deux aspects.

 

Il est naturel que la propension à payer pour la sécurité augmente avec le revenu: le sacrifice de qualité de vie requis pour consentir une même dépense de sécurité est moindre à haut revenu qu’à bas revenu ; les études empiriques le confirment clairement. En conséquence, les communes à population aisée dépensent davantage pour la sécurité que les communes à population moins favorisée ; de même, les compagnies aériennes traditionnelles attachent implicitement une valeur plus élevée à la vie de leurs passagers que les compagnies d’autobus.

 

Concernant le second aspect, il ressort des enquêtes que beaucoup de personnes seraient disposées à contribuer davantage pour sauver certaines vies plutôt que d’autres. Par exemple, sauver un jeune de 20 ans équivaudrait à sauver sept aînés de 60 ans[5]… De tels dilemmes se posent surtout dans le domaine de la santé, soit par exemple que l’on doive établir des priorités entre demandeurs d’organes, soit que l’on s’interroge sur l’accessibilité des personnes les plus âgées à des traitements très coûteux.

 

Le raisonnement qui conduit à rejeter le principe de “sécurité à tout prix” écarte de même l’option de “santé à tout prix” et justifie que la sécurité sociale se montre sélective dans la définition des soins qu’elle offre. L’analyse économique est invitée à jouer le même rôle dans ce domaine que dans celui de la sécurité.

 

Le plafonnement économique de la valeur de la vie humaine n’exprime-t-il pas un manque de respect pour la vie humaine ?

Nous sommes prêts à dépenser des sommes considérables (plusieurs millions d’euros) pour sauver une vie humaine. Dans le même temps, certains souhaitent voir la croissance démographique freinée. N’est-ce pas contradictoire? Ici encore, le bon sens et l’analyse économique convergent : les deux problèmes sont entièrement distincts.

 

La disponibilité d’une personne à payer pour la sécurité est quasiment indépendante de son désir d’avoir ou non des enfants[6].

 

Le respect de la vie est une valeur éthique importante. Elle n’est pas en cause ici. On peut refuser résolument de participer si peu que ce soit à causer la mort, tout en ayant une disposition à payer pour la sécurité limitée par le souci de préserver la qualité de la vie.

 

Bruxelles, 24 octobre 2017.

 

[1] Le Prof. J. Drèze emprunte largement des formulations de son article pour la revue Regards économiques, de l’IRES-UCL, de juin 2003.

[2] C. Abraham et J. Thédié, “Le prix d’une vie humaine dans les décisions économiques”, Revue française de recherche opérationelle, 1960, p.157-168.

[3] J.H. Drèze, “L’utilité sociale d’une vie humaine”, Revue française de recherche opérationnelle, 1962, p. 3-28.

[4] Cf. W. Kip Viscusi, “The Value of Risks to Life and Health”, Journal of Economic Literature, 1993, p. 1912-1946.

[5] Cf. M.L. Cropper, S.K. Aydede et P.R. Portney, “Preferences for Life Saving Programs: How the public Discounts Time and Age”, Journal of Risk and Uncertainty, 1994, p. 243-265.

[6] Cf. J.H. Drèze, “From the Value of Life to the Economics and Ethics of Population: the Path is Purely Methodological”, Recherches économiques de Louvain, 1992, p. 147-166.

Burgercontrole op het overheidsoptreden

Geplaatst op in Een betere werking van de democratie, Non classé.

Noodzakelijkheid

We zien burgers twee houdingen aannemen tegenover herhaalde schandalen zoals Optima (Gent), Kazahgate (Ukkel), Publifin (Luik), PubliPart[1] (Gent), Samusocial (Brussel) enz. Sommigen hebben daaruit de conclusie getrokken dat ‘alle politici corrupt zijn’, hebben de deur dichtgeslagen en zijn daarop hun interesse voor de politiek nog meer verloren. Een kleiner aandeel verenigt zich om het algemeen belang beter te verdedigen. Degenen die de moeite hebben genomen om deze eerste regels te lezen, maken waarschijnlijk geen deel uit van de eerste groep. Met de volgende overwegingen hopen we van hen actievere burgers te maken. Sterker nog, er zal nooit sprake zijn van een gezonde democratie als de burger geen belang stelt in het overheidsoptreden.

 

Officiële controles

Overheidsuitgaven zijn wettelijk geregeld. Zij moeten eerst in een begroting worden opgenomen die de democratische instellingen goedkeuren: parlement, gemeenteraad enz. Vaak moet de overheid een aanbesteding uitschrijven. De goedkeuring van een concrete uitgave, het betalingsbevel en de betaling verlopen volgens gereguleerde procedures, waardoor het uitvoerend orgaan de verantwoordelijkheid op zich kan nemen.

 

Voor iedere uitgave moet de Inspectie van Financiën vooraf toestemming geven. De opdracht van de inspecteurs van financiën is vergelijkbaar met een audit. Zij hebben een tamelijk ruime bevoegdheid inzake de controle van overheidsinkomsten en –uitgaven en worden in het bijzonder aangemoedigd om voorstellen te doen om de financiële toestand van de betrokken administraties (federale regering en gefedereerde entiteiten) te verbeteren[2].

 

Het Rekenhof heeft in de eerste plaats de verantwoordelijkheid om de regelmatigheid van de overheidsrekeningen te beoordelen. Vervolgens ziet het toe op de inzet van de openbare middelen die worden gebruikt door ordonnateurs, overheidsbedrijven en private organisaties die staatssteun ontvangen. Tot slot infromeert het het parlement, de regering en de bevolking over de conformiteit van de rekeningen. De controles van het Rekenhof betreffen de uitgaven en ontvangsten van de federale, gewestelijke en gemeenschapsregeringen alsook de permanente afvaardigingen van de provincies.[3]

 

Officiële controles bieden weliswaar geen algehele oplossingen, mede omdat de scheiding tussen de controleur en de gecontroleerde soms onvoldoende gewaarborgd is.

 

De burgers betalen dus aanzienlijke sommen geld om al die controlemechanismen in stand te houden. We moeten erkennen dat de algemene resultaten daarvan positief zijn. Er zijn evenwel nog altijd te veel afwijkingen die het gevolg zijn van nalatigheid van controleurs of van complexe strategieën om aan de controles te ontsnappen.

 

Straffeloosheid

We wijzen onder andere op twee omstandigheden die straffeloosheid en dus misbruik bevorderen. Ten eerste is er de verwatering van de verantwoordelijkheden. Bij beslissingen zijn meerdere collegiale organen betrokken zodat iedereen zich achter een instelling kan verschuilen; niemand is dus nog voor niets verantwoordelijk. Ten opzichte van individuele politici is de ‘burgerstraf’ onbestaande (of ineffectief). Zolang de partij de politicus dekt, kan hij zich bij de uitoefening van zijn politieke mandaat ernstige nalatigheid, misbruik of onbekwaamheid veroorloven.

 

Een andere factor van straffeloosheid is de discretionaire bevoegdheid van de besluitvormer. Bestuurders zijn geen robots, maar mensen die voortdurend afwegingen maken tussen elkaars belangen. Het is dus mogelijk om binnen de wettelijke vormen misbruik te plegen (en dat kan om een budget van miljarden euro gaan) en tegen iedere gerechtelijke vervolging beschermd te zijn.

 

Paul Meulemans, voormalig commissaris bij de Federale Politie en hoofd van de Centrale Dienst voor de Bestrijding van Corruptie is van mening dat corruptie bij ambtenaren een meerkost van ongeveer 20 % op overheidsopdrachten genereert. In dat geval verliezen de belastingbetalers ongeveer 4 miljard euro per jaar[4], ofwel 1.090 euro per gemiddeld gezin.

 

Hieronder bespreken we de controlemechanismen waarover de burgers beschikken.

 

Alledaagse transparantie via de pers

De menselijke natuur zet mensen ertoe aan het eigenbelang boven het collectieve belang te stellen. Door opvoeding kunnen we die neiging corrigeren door verschillende vormen van altruïstisch of religieus geïnspireerde idealismen door te geven. Politici hebben de plicht om voorrang te geven aan het algemeen belang aangezien de kiezer hen heeft gekozen om dat te doen en aangezien ze worden vergoed om het algemeen belang te dienen.

 

Transparantie fungeert als middel wanneer idealisme en plichtsbesef ontbreken. Transparantie verkleint de afstand tussen het persoonlijke en collectieve belang. Als de mandataris het algemeen belang schaadt, dan is dat immers geweten en kan dat zijn politieke carrière benadelen. Voorzichtig­heidshalve voorkomt de mandataris dan ook misbruik.

 

We stellen vast dat sommige politici zich als gevolg van mediacampagnes gedwongen voelen om ontslag te nemen. Het doet ons plezier dat de pers daarin een regulerende rol speelt, maar het mechanisme is erg zwak. Het kan niet dagelijks worden gebruikt en is alleen van toepassing op gewichtige dossiers. Als u in een wervings- of benoemingsprocedure onrechtvaardig bent behandelt, rekent u maar best niet op de pers om het misbruik aan de kaak te stellen.

 

Bovendien is de straf soms erg licht. De zaak-Donfut is typerend. In mei 2009 trad Didier Donfut af als minister en trok hij zich terug uit de socialistische kiezerslijst. Hij werd er immers van verdacht via een eenmansbedrijf een jaarlijkse vergoeding van 160.000 euro te ontvangen van de intercommunale IGH (Intercommunale de Gaz du Hainaut). Dat had een belangenconflict kunnen vormen met zijn ministeriële functies. Een paar maanden later, op 27 oktober 2009, werd hij evenwel verkozen tot voorzitter van diezelfde organisatie dankzij de steun van de socialistische leden van de raad van bestuur, die de meerderheid vormden.

 

Ombudsman

U kunt gratis terecht bij de ombudsman. De federale of gewestelijke ombudsman zoekt een oplossing voor uw probleem in samenspraak met de administratie. Als uw klacht gegrond is, probeert hij de administratie ervan te overtuigen om de situatie recht te zetten zodat het probleem zich niet meer voordoet. Zo draagt uw klacht bij tot een efficiëntere administratie.

 

In 2016 heeft de federale ombudsman 4276 nieuwe klachten en 1732 informatieaanvragen ontvangen.[5] We vrezen dat veel burgers geen klacht indienen uit angst voor vergelding. Natuurlijk werkt het systeem beter als mensen moedig voor hun rechten opkomen.

 

Rechtvaardigheid

Ambtenaren moeten[6] bij de procureur des Konings de wanbedrijven en misdaden aangeven waarvan zij kennis hebben bij de uitoefening van hun ambt. Een soortgelijke verplichting geldt voor personen die getuige zijn van een aanslag op de openbare veiligheid of op het leven of eigendom van een individu.[7]

 

België heeft zich wel uitgerust om meldingen van sociale fraude te ontvangen[8], maar is luier als het op het opsporen van corruptie in overheidsdiensten aankomt.

 

Zoals hierboven vermeld, worden veel gevallen van misbruik niet vervolgd. Ofwel is dat omdat de discretionaire bevoegdheid waarover iedere besluitvormer beschikt, wordt misbruikt ofwel omdat het gerecht geen toegang heeft tot voldoende bewijsmateriaal. Bovendien worden veel aanklachten wegens gebrek aan middelen zonder gevolg geklasseerd.

 

Voor het indienen van een klacht duiken er twee obstakels op: de looptijd en de kosten. Stel dat een bedrijf ten onrechte van een overheidsopdracht wordt uitgesloten en failliet gaat door een gebrek aan bestellingen. Zes jaar later stelt de rechter hem in het gelijk, waar is dan de rechtvaardigheid? Wat de kosten betreft, zal hij worden bemoedigd door de verhaalbaarheid van de kosten en de honoraria van de advocaat waarbij de verliezer van de rechtszaak de winnaar een bedrag moet terugbetalen dat grotendeels de kosten dekt die de winnaar zelf aan zijn advocaat heeft moeten betalen.

 

Klokkenluider

De aanklacht wordt te goeder trouw en met goede bedoelingen ingediend: ze beoogt een situatie, een bedreiging voor het algemeen welzijn, het openbaar of het algemeen belang. Verraad is daarentegen geïnspireerd door hebzucht, haat of minachting.

 

De klokkenluider wordt vaak in verband gebracht met een aanpak die verder gaat dan de klacht bij de bemiddelaar of de procureur des Konings. Uiteindelijk, nadat hij tevergeefs heeft geprobeerd om een reactie te krijgen via officiële instanties, richt hij zich met zijn probleem tot een vereniging of een mediakanaal, soms tegen het advies van zijn superieuren. Vaak overtreedt de klokkenluider een geheimhoudingsplicht. Hij acht het noodzakelijk dat misdrijf te plegen om aan een veel ernstiger misbruik een einde te maken.

 

Toegang tot informatie

Burgers zijn zich niet altijd van hun rechten bewust om administratieve dossiers te raadplegen. De keerzijde van de medaille is dat administraties weigeren toegang te verlenen terwijl de burger die wel wettig opeist. Om te voorkomen dat de burger stelselmatig het slachtoffer wordt van een ongunstig machtsevenwicht, heeft de Franse vereniging Transparencia haar activiteiten in België opgestart. De burger stelt zijn vraag aan de overheidsinstelling via het internetplatform van Transparencia. Iedereen kan zien welke instellingen weigeren te antwoorden.

We zouden Transparencia als een democratisering van de parlementaire vraag kunnen beschouwen. Niettemin geldt administratieve transparantie van bestuurshandelingen alleen voor het verleden. De Politieke Databank biedt een oplossing om de politici over hun toekomstige plannen te bevragen.

 

Politieke Databank

We hebben gezien dat de pers een vorm van sociale controle teweegbrengt. Evenwel schrijft de pers vaak in een te geladen context of gaat ze overhaast te werk. De Politieke Databank van WijBurgers is een extra informatiekanaal. De gestructureerde informatie van de persoonlijke profielen kan worden aangevuld met hyperlinks naar artikels waarin het gedrag van politici bij specifieke gebeurtenissen worden beschreven. Individuele burgers en burgerbewegingen kunnen het initiatief tot ‘peilingen van de politiek’ nemen, d.w.z. (gesloten) vragen stellen aan betrokken politici.

 

Interpellatierecht

De burger mag de vergaderingen van de gemeenteraad bijwonen en daarop ook een vraag stellen.

 

Besluit

De menselijke aard maakt dat de controle op politici altijd noodzakelijk zal zijn. Er is altijd ruimte tot verbetering van de controles. Waaraan het misschien wel het meeste ontbreekt, zijn het verantwoordelijkheidsgevoel en de moed van degenen die controleren. Beste lezer, de controleur bent u in eerste instantie. Transparencia en WijBurgers zijn twee voorbeelden van burgers die de krachten bundelen om het algemeen belang te behartigen. Hun slagkracht is afhankelijk van de steun van het volk, met inbegrip van financiële ondersteuning.

 

Jean-Paul Pinon, 20 oktober 2017

 

[1] http://www.nieuwsblad.be/cnt/dmf20170212_02726024: Dit moet u weten over het Vlaamse ‘PubliPart-schandaal’, Nieuwsblad, 13/2/2017

[2] Didier Batselé, Tony Mortier, Martine Scarcez, Manuel de droit administratif, no 965

[3] https://fr.wikipedia.org/wiki/Cour_des_comptes_(Belgique)

[4] De Morgen, 5 februari 2016, Corrupte ambtenaren kosten elk jaar 4 miljard euro

[5] Jaarverslag 2016 van de federale Ombudsman, p.144.

[6] Wetboek van Strafvordering, art. 29 en 30.

[7] Christine Guillain, 6 januari 2012, La portée et les limites de la dénonciation en matière pénale (in: Justice en ligne)

[8] Het Meldpunt voor Eerlijke Concurrentie gaat uit van de Sociale Inlichtingen- en Opsporingsdienst (SIOD): https://www.meldpuntsocialefraude.belgie.be.